Geografia klasa 7
Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny

1. Środowisko przyrodnicze Polski

ocena dopuszczająca
Uczeń: 
•	podaje cechy położenia Polski w Europie na podstawie mapy ogólnogeograficznej 
•	podaje całkowitą powierzchnię Polski 
•	wymienia kraje sąsiadujące z Polską i wskazuje je na mapie 
•	wymienia najważniejsze wydarzenia z przeszłości geologicznej Polski 
•	wyjaśnia znaczenie terminów: plejstocen, holocen 
•	wyjaśnia znaczenie terminu rzeźba polodowcowa (glacjalna) 
•	wymienia formy terenu utworzone na obszarze Polski przez lądolód skandynawski 
•	wymienia pasy rzeźby terenu Polski i wskazuje je na mapie 
•	wymienia główne rodzaje skał 
•	wyjaśnia znaczenie terminów: ciśnienie atmosferyczne, niż baryczny, wyż baryczny 
•	wymienia cechy klimatu morskiego i klimatu kontynentalnego 
•	podaje nazwy mas powietrza napływających nad terytorium Polski
•	wymienia elementy klimatu 
•	wyjaśnia znaczenie terminu średnia dobowa temperatura powietrza 
•	wymienia czynniki, które warunkują zróżnicowanie temperatury powietrza i wielkość opadów w Polsce 
•	określa przeważający kierunek wiatrów w Polsce
•	wyjaśnia znaczenie terminu przepływ
•	wyjaśnia znaczenie terminów: źródło, rzeka główna, dopływ, system rzeczny, dorzecze, zlewisko, ujście deltowe, ujście lejkowate
•	wskazuje na mapie główne rzeki Polski 
•	wyjaśnia znaczenie terminów: powódź, dolina rzeczna, koryto rzeczne, obszar zalewowy, sztuczny zbiornik wodny, retencja naturalna 
•	wymienia przyczyny powodzi w Polsce 
•	określa na podstawie mapy ogólnogeograficznej położenie Morza Bałtyckiego 
•	wskazuje na mapie Morza Bałtyckiego jego największe zatoki, wyspy i cieśniny
•	omawia linię brzegową Bałtyku
•	podaje główne cechy fizyczne Bałtyku 
•	wyjaśnia znaczenie terminów: gleba, czynniki glebotwórcze, poziomy glebowe 
•	wymienia typy gleb w Polsce 
•	wyjaśnia znaczenie terminu lesistość 
•	wymienia różne rodzaje lasów w Polsce  
•	wskazuje parki narodowe na mapie Polski

ocena dostateczna
Uczeń:
•	omawia cechy położenia Europy i Polski na podstawie mapy ogólnogeograficznej
•	opisuje granicę między Europą a Azją na podstawie mapy ogólnogeograficznej Europy 
•	odczytuje szerokość geograficzną i długość geograficzną wybranych punktów na mapie Polski i Europy
•	wskazuje na mapie przebieg granic Polski 
•	omawia proces powstawania gór 
•	wymienia ruchy górotwórcze, które zachodziły w Europie i w Polsce 
•	wymienia i wskazuje na mapie ogólnogeograficznej góry fałdowe, zrębowe oraz wulkaniczne w Europie i w Polsce 
•	omawia zlodowacenia na obszarze Polski 
•	opisuje nizinne i górskie formy polodowcowe 
•	porównuje krzywą hipsograficzną Polski i Europy 
•	dokonuje podziału surowców mineralnych 
•	podaje cechy klimatu Polski 
•	podaje zróżnicowanie długości okresu wegetacyjnego w Polsce na podstawie mapy tematycznej 
•	rozpoznaje typy ujść rzecznych 
•	opisuje zjawisko powodzi 
•	wskazuje na mapie ogólnogeograficznej Polski obszary zagrożone powodzią 
•	wskazuje na mapie Polski rozmieszczenie największych sztucznych zbiorników wodnych 
•	omawia wielkość i głębokość Bałtyku
•	charakteryzuje temperaturę wód oraz zasolenie Bałtyku na tle innych mórz świata 
•	opisuje świat roślin i zwierząt Bałtyku
•	opisuje wybrane typy gleb w Polsce
•	przedstawia na podstawie mapy tematycznej rozmieszczenie gleb na obszarze Polski 
•	omawia strukturę gatunkową lasów w Polsce 
•	podaje przykłady rezerwatów przyrody, parków krajobrazowych i pomników przyrody na obszarzewybranego regionu  
•	charakteryzuje wybrane parki narodowe w Polsce

ocena dobra
Uczeń:
•	oblicza rozciągłość południkową oraz rozciągłość równoleżnikową Europy i Polski
•	opisuje dzieje Ziemi
•	wyjaśnia, jak powstał węgiel kamienny
•	charakteryzuje na podstawie map geologicznych obszar Polski na tle struktur geologicznych Europy 
•	opisuje cechy różnych typów genetycznych gór 
•	przedstawia współczesne obszary występowania lodowców na Ziemi i wskazuje je na mapie ogólnogeograficznej świata 
•	charakteryzuje działalność rzeźbotwórczą lądolodu i lodowców górskich na obszarze Polski 
•	omawia na podstawie mapy ogólnogeograficznej cechy ukształtowania powierzchni Europy i Polski 
•	opisuje rozmieszczenie surowców mineralnych w Polsce na podstawie mapy tematycznej 
•	omawia warunki klimatyczne w Europie 
•	charakteryzuje czynniki kształtujące klimat w Polsce 
•	omawia wpływ głównych mas powietrza na klimat i pogodę w Polsce
•	odczytuje wartości temperatury powietrza i wielkość opadów atmosferycznych z klimatogramów
•	wyjaśnia, jak powstają najważniejsze wiatry lokalne w Polsce 
•	wyjaśnia, na czym polega asymetria dorzeczy Wisły i Odry 
•	opisuje na podstawie mapy cechy oraz walory Wisły i Odry 
•	wymienia czynniki sprzyjające powodziom w Polsce 
•	określa rolę przeciwpowodziową sztucznych zbiorników 
•	charakteryzuje i rozpoznaje typy wybrzeży Bałtyku 
•	omawia powstawanie gleby
•	wyróżnia najważniejsze cechy wybranych typów gleb na podstawie profili glebowych 
•	omawia funkcje lasów 
•	ocenia rolę parków narodowych w zachowaniu naturalnych walorów środowiska przyrodniczego

ocena bardzo dobra
Uczeń:
•	rozróżnia konsekwencje położenia geograficznego oraz politycznego Polski
•	charakteryzuje jednostki geologiczne Polski
•	wskazuje na mapach Europy i Polski obszary, na których występowały ruchy górotwórcze
•	przedstawia proces powstawania lodowców
•	wykazuje pasowość rzeźby terenu Polski 
•	przedstawia czynniki kształtujące rzeźbę powierzchni Polski 
•	rozpoznaje główne skały występujące na terenie Polski 
•	podaje przykłady gospodarczego wykorzystania surowców mineralnych w Polsce 
•	opisuje pogodę kształtowaną przez główne masy powietrza napływające nad teren Polski 
•	opisuje na podstawie map tematycznych rozkład temperatury powietrza oraz opadówatmosferycznych w Polsce 
•	wyszukuje i prezentuje informacje dotyczące zmian klimatu Polski
•	omawia ważniejsze typy jezior w Polsce
•	przedstawia metody ochrony przeciwpowodziowej 
•	omawia największe powodzie w Polsce i ich skutki 
•	omawia niszczącą i budującą działalność Bałtyku 
•	omawia procesy i czynniki glebotwórcze 
•	opisuje typy lasów w Polsce 
•	opisuje unikalne na skalę światową obiekty przyrodnicze objęte ochroną na terenie Polski 

2. Ludność i urbanizacja w Polsce

ocena dopuszczająca
Uczeń:
•	wymienia nazwy państw sąsiadujących z Polską
•	wskazuje na mapie administracyjnej Polski poszczególne województwa i ich stolice 
•	wyjaśnia znaczenie terminów: przyrost naturalny, współczynnik przyrostu naturalnego, wyż demograficzny, niż demograficzny 
•	wymienia na podstawie danych statystycznych państwa o różnym współczynniku przyrostu naturalnego 
w Europie 
•	wyjaśnia znaczenie terminów: piramida płci i wieku, średnia długość trwania życia
•	odczytuje dane dotyczące struktury płci i wieku oraz średniej długości trwania życia w Polsce na podstawie danych statystycznych 
•	wyjaśnia znaczenie terminu gęstość zaludnienia 
•	wymienia czynniki wpływające  na rozmieszczenie ludności w Polsce 
•	wyjaśnia znaczenie terminów: migracja, emigracja, imigracja, saldo migracji, przyrost rzeczywisty, współczynnik przyrostu rzeczywistego 
•	wyjaśnia znaczenie terminu migracje wewnętrzne 
•	wymienia przyczyny migracji wewnętrznych 
•	odczytuje dane dotyczące wielkości  i kierunków emigracji z Polski 
•	wymienia główne skupiska Polonii 
•	wymienia mniejszości narodowe  w Polsce 
•	wskazuje na mapie Polski regiony zamieszkiwane przez mniejszości narodowe 
•	wyjaśnia znaczenie terminów: struktura zatrudnienia, 
•	odczytuje z danych statystycznych wielkość zatrudnienia w poszczególnych sektorach gospodarki 
•	wyjaśnia znaczenie terminów: miasto, wskaźnik urbanizacji, aglomeracja monocentryczna, aglomeracja policentryczna (konurbacja) 
•	wymienia największe miasta Polski  i wskazuje je na mapie
•	wymienia funkcje miast
•	odczytuje z danych statystycznych wskaźnik urbanizacji w Polsce  i w wybranych krajach Europy
•	wymienia przyczyny migracji do stref podmiejskich  wymienia przyczyny wyludniania się wsi oddalonych od dużych miast

ocena dostateczna
Uczeń:
•	wymienia przykłady terytoriów zależnych należących do państw europejskich
•	prezentuje na podstawie danych statystycznych zmiany liczby ludności Polski po II wojnie światowej 
•	omawia na podstawie wykresu przyrost naturalny w Polsce w latach 1946–2018 
•	omawia przestrzenne zróżnicowanie współczynnika przyrostu naturalnego  w Polsce 
•	omawia na podstawie danych statystycznych średnią długość trwania życia Polaków na tle europejskich społeczeństw
•	wyjaśnia, czym są ekonomiczne grupy wieku
•	wyjaśnia przyczyny zróżnicowania gęstości zaludnienia w Polsce 
•	omawia na podstawie mapy tematycznej przestrzenne zróżnicowanie gęstości zaludnienia  w Polsce 
•	podaje najważniejsze cechy migracji wewnętrznych w Polsce 
•	wymienia główne przyczyny migracji zagranicznych w Polsce 
•	określa kierunki napływu imigrantów  do Polski 
•	wskazuje na mapie województw podlaskiego i zachodniopomorskiego obszary o dużym wzroście liczby ludności 
•	charakteryzuje mniejszości narodowe, mniejszości etniczne i społeczności etniczne w Polsce 
•	podaje przyczyny rozwoju największych miast w Polsce 
•	podaje przykłady miast o różnych funkcjach w Polsce
•	wymienia typy zespołów miejskich  w Polsce i podaje ich przykłady 
•	wskazuje różnice między aglomeracją monocentryczną a aglomeracją policentryczną 
•	omawia przyczyny migracji do stref podmiejskich 

ocena dobra
Uczeń:
•	omawia zmiany na mapie politycznej Europy w drugiej połowie XX w. 
•	oblicza współczynnik przyrostu naturalnego 
•	podaje przyczyny zróżnicowania przyrostu naturalnego w Europie i w Polsce 
•	omawia czynniki wpływające na liczbę urodzeń w Polsce 
•	porównuje udział poszczególnych grup wiekowych ludności w Polsce na podstawie piramidy wieku i płci 
•	oblicza wskaźnik gęstości zaludnienia Polski 
•	opisuje na podstawie mapy cechy rozmieszczenia ludności w Polsce
•	opisuje skutki migracji zagranicznych  w Polsce 
•	porównuje przyrost rzeczywisty ludności w Polsce i w wybranych państwach Europy 
•	omawia przyczyny migracji wewnętrznych w Polsce 
•	wskazuje na mapie województw podlaskiego i zachodniopomorskiego gminy o dużym spadku liczby ludności 
•	analizuje współczynnik salda migracji na przykładzie województw zachodniopomorskiego i podlaskiego 
•	przedstawia strukturę narodowościową ludności Polski na tle struktury narodowościowej ludności w wybranych państwach europejskich 
•	określa na podstawie danych statystycznych różnice między strukturą zatrudnienia ludności w poszczególnych województwach 
•	charakteryzuje funkcje wybranych miast w Polsce 
•	omawia przyczyny rozwoju miast  w Polsce 
•	porównuje wskaźnik urbanizacji  w Polsce i wybranych krajach Europy 
•	analizuje rozmieszczenie oraz wielkość miast w Polsce 
•	omawia na podstawie map tematycznych zmiany liczby ludności  w strefach podmiejskich Krakowa  i Warszawy 

ocena bardzo dobra
Uczeń:
•	omawia podział administracyjny Polski
•	omawia na podstawie danych statystycznych uwarunkowania przyrostu naturalnego w Polsce na tle Europy 
•	analizuje piramidę wieku i płci ludności Polski
•	omawia przyrodnicze i pozaprzyrodnicze czynniki wpływające na rozmieszczenie ludności w wybranych państwach Europy i Polski
•	oblicza przyrost rzeczywisty i współczynnik przyrostu rzeczywistego w Polsce 
•	charakteryzuje skutki migracji wewnętrznych w Polsce
•	wyjaśnia wpływ migracji na strukturę wieku ludności obszarów wiejskich 
•	omawia przyczyny rozmieszczenia mniejszości narodowych w Polsce 
•	przedstawia strukturę wyznaniową Polaków na tle innych państw Europy 
•	omawia strukturę zatrudnienia wg działów gospodarki w poszczególnych województwach 
•	analizuje wielkość miast w Polsce i ich rozmieszczenie wg grup wielkościowych 
•	omawia pozytywne i negatywne skutki urbanizacji 
•	omawia wpływ migracji do stref podmiejskich na przekształcenie struktury demograficznej okolic Krakowa i Warszawy 
•	określa zmiany w użytkowaniu i zagospodarowaniu stref podmiejskich na przykładzie Krakowa i Warszawy 

3. Rolnictwo i przemysł Polski
ocena dopuszczająca
Uczeń:
•	wymienia funkcje rolnictwa 
•	wymienia przyrodnicze  i pozaprzyrodnicze warunki rozwoju rolnictwa w Polsce 
•	wymienia na podstawie map tematycznych regiony rolnicze w Polsce 
•	wyjaśnia znaczenie terminów: plon, zbiór, areał 
•	wymienia główne uprawy w Polsce 
•	wskazuje na mapie główne obszary upraw w Polsce 
•	wyjaśnia znaczenie terminów: chów, pogłowie 
•	wymienia główne zwierzęta gospodarskie w Polsce 
•	wskazuje na mapie obszary chowu zwierząt gospodarskich 
•	dokonuje podziału przemysłu na sekcje  i działy 
•	wymienia funkcje przemysłu
•	wymienia podstawowe cechy gospodarki centralnie sterowanej  i gospodarki rynkowej 
•	wymienia źródła energii 
•	wymienia typy elektrowni 
•	wskazuje na mapie największe elektrownie w Polsce wymienia główne źródła energii  w województwach pomorskim i łódzkim

ocena dostateczna
Uczeń:
•	opisuje warunki przyrodnicze  i pozaprzyrodnicze rozwoju rolnictwa  w Polsce 
•	prezentuje na podstawie danych statystycznych strukturę wielkościową gospodarstw rolnych w Polsce 
•	przedstawia znaczenie gospodarcze głównych upraw w Polsce 
•	prezentuje na podstawie danych statystycznych strukturę upraw w Polsce 
•	wymienia główne rejony warzywnictwa  i sadownictwa w Polsce 
•	przedstawia znaczenie gospodarcze produkcji zwierzęcej w Polsce 
•	wymienia czynniki lokalizacji chowu bydła, trzody chlewnej i drobiu w Polsce 
•	omawia cechy polskiego przemysłu 
•	wymienia przyczyny zmian w strukturze przemysłu Polski 
•	omawia cechy gospodarki Polski przed 1989 rokiem i po nim 
•	lokalizuje na mapie Polski elektrownie cieplne, wodne i niekonwencjonalne 
•	opisuje wielkość produkcji energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych
•	podaje przyczyny rozwoju energetyki wiatrowej i słonecznej  w województwach pomorskim i łódzkim 

ocena dobra
Uczeń:
•	przedstawia rolnictwo jako sektor gospodarki oraz jego rolę w rozwoju społeczno-gospodarczym kraju 
•	charakteryzuje regiony rolnicze  o najkorzystniejszych warunkach  do produkcji rolnej w Polsce 
•	przedstawia strukturę użytkowania ziemi w Polsce na tle innych krajów Europy 
•	prezentuje na podstawie danych statystycznych strukturę chowu zwierząt gospodarskich w Polsce 
•	przedstawia przemysł jako sektor gospodarki i jego rolę w rozwoju społeczno-gospodarczym kraju 
•	opisuje rozmieszczenie przemysłu  w Polsce 
•	omawia strukturę zatrudnienia  w konurbacji katowickiej i aglomeracji łódzkiej przed 1989 rokiem 
•	prezentuje na podstawie danych statystycznych strukturę produkcji energii elektrycznej w Polsce na tle wybranych krajów Europy
•	wyjaśnia wpływ warunków pozaprzyrodniczych na wykorzystanie OZE w województwach pomorskim 
i łódzkim 

ocena bardzo dobra
Uczeń:
•	omawia poziom mechanizacji  i chemizacji rolnictwa w Polsce 
•	charakteryzuje czynniki wpływające  na rozmieszczenie upraw w Polsce 
•	porównuje produkcję roślinną w Polsce na tle produkcji w innych krajach Europy 
•	porównuje produkcję zwierzęcą  w Polsce na tle produkcji w innych krajach Europy 
•	omawia rozwój przemysłu w Polsce  po II wojnie światowej 
•	analizuje przyczyny i skutki restrukturyzacji polskiego przemysłu
•	opisuje zmiany, które zaszły  w strukturze produkcji po 1989 roku  w konurbacji katowickiej i aglomeracji łódzkiej 
•	omawia na podstawie dostępnych źródeł zmiany zachodzące współcześnie w polskiej energetyce 
•	wymienia korzyści płynące  z wykorzystania źródeł odnawialnych  do produkcji energii 
•	analizuje dane statystyczne dotyczące liczby farm wiatrowych w Łódzkiem i Pomorskiem 

4. Usługi w Polsce
ocena dopuszczająca
Uczeń:
Uczeń:
•	podaje przykłady różnych rodzajów usług w Polsce 
•	wyjaśnia znaczenie terminu komunikacja 
•	wyróżnia rodzaje transportu w Polsce 
•	wskazuje na mapie Polski porty morskie oraz lotnicze 
•	wyróżnia rodzaje łączności 
•	wyjaśnia znaczenie terminów: centra logistyczne, spedycja
•	wyjaśnia znaczenie terminów: eksport, import, bilans handlu zagranicznego 
•	wymienia państwa będące głównymi partnerami handlowymi Polski 
•	wyjaśnia znaczenie terminów: turystyka, walory turystyczne, infrastruktura turystyczna 
•	wymienia regiony turystyczne Polski i wskazuje je na mapie
•	wymienia główne atrakcje turystyczne wybrzeża Bałtyku i Małopolski

ocena dostateczna
Uczeń:
•	omawia zróżnicowanie usług w Polsce 
•	omawia rodzaje transportu lądowego w Polsce 
•	omawia na podstawie map tematycznych gęstość dróg kołowych w Polsce 
•	omawia na podstawie mapy tematycznej gęstość sieci kolejowej w Polsce 
•	omawia na podstawie danych statystycznych stan morskiej floty transportowej w Polsce 
•	wymienia towary, które dominują w polskim handlu zagranicznym
•	wymienia rodzaje usług, które rozwijają się dzięki wzrostowi ruchu turystycznego 
•	omawia czynniki rozwoju turystyki 
•	wymienia polskie obiekty znajdujące się na Liście światowego dziedzictwa UNESCO i wskazuje je namapie

ocena dobra
Uczeń:
•	przedstawia usługi jako sektor gospodarki oraz ich rolę w rozwoju społeczno-gospodarczym kraju 
•	charakteryzuje udział poszczególnych rodzajów transportu w przewozach pasażerów i ładunków 
•	omawia ruch pasażerski w portach lotniczych Polski 
•	podaje przyczyny nierównomiernego dostępu do środków łączności na terenie Polski
•	przedstawia przyczyny niskiego salda bilansu handlu zagranicznego w Polsce
•	charakteryzuje polskie obiekty znajdujące się na Liście światowego dziedzictwa UNESCO 
•	charakteryzuje na przykładach walory turystyczne Polski wskazuje na mapie położenie głównych atrakcji wybrzeża Bałtyku i Małopolski 

ocena bardzo dobra
Uczeń:
•	wyjaśnia przyczyny zróżnicowania sieci transportowej w Polsce 
•	prezentuje na podstawie dostępnych źródeł problemy polskiego transportu wodnego i lotniczego 
•	ocenia znaczenie handlu zagranicznego dla polskiej gospodarki 
•	analizuje na podstawie dostępnych źródeł wpływy z turystyki w Polsce i w wybranych krajach Europy 
•	ocenia na podstawie dostępnych źródeł atrakcyjność turystyczną wybranego regionu Polski 
•	analizuje dane statystyczne dotyczące ruchu turystycznego nad Morzem Bałtyckim i w Krakowie określa wpływ walorów przyrodniczych wybrzeża Bałtyku oraz dziedzictwa kulturowego Małopolski na rozwój turystyki na tych obszarach 

5. Mój region i moja mała ojczyzna
ocena dopuszczająca
Uczeń:
•	wyjaśnia znaczenie terminu region 
•	wskazuje położenie swojego regionu na mapie ogólnogeograficznej Polski 
•	wymienia i wskazuje na mapie ogólnogeograficznej sąsiednie regiony 
•	wymienia najważniejsze walory przyrodnicze regionu 
•	wyjaśnia znaczenie terminu mała ojczyzna 
•	wskazuje na mapie ogólnogeograficznej Polski, na mapie topograficznej lub na planie miasta obszar małej ojczyzny 
•	przedstawia źródła informacji o małej ojczyźnie 
•	wymienia walory środowiska geograficznego małej ojczyzny

ocena dostateczna
Uczeń:
•	podaje główne cechy środowiska przyrodniczego regionu na podstawie map tematycznych 
•	wyróżnia najważniejsze cechy gospodarki regionu na podstawie danych statystycznych i map  tematycznych 
•	określa obszar utożsamiany z własną małą ojczyzną jako symboliczną przestrzenią w wymiarze lokalnym 
•	rozpoznaje w terenie obiekty decydujące o atrakcyjności małej ojczyzny

ocena dobra
Uczeń:
•	wyjaśnia uwarunkowania zróżnicowania środowiska przyrodniczego w swoim regionie 
•	analizuje genezę rzeźby terenu swojego regionu 
•	prezentuje główne cechy gospodarki regionu 
•	opisuje walory środowiska geograficznego małej ojczyzny omawia historię małej ojczyzny na podstawie dostępnych źródeł

ocena bardzo dobra
Uczeń:
•	przedstawia w dowolnej formie (np. prezentacji multimedialnej, plakatu, wystawy fotograficznej przyrodnicze i kulturowe walory swojego regionu 
•	prezentuje na podstawie informacji wyszukanych w różnych źródłach 
i w dowolnej formie (np. prezentacji multimedialnej, plakatu, wystawy fotograficznej) atrakcyjność osadniczą oraz gospodarczą małej ojczyzny jako miejsca zamieszkania i rozwoju określonej działalności gospodarczej